Miejscowości

Wiadomości

sobota, 02 listopad 2013 14:48

Tyrawa Solna

Napisał 
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Tyrawa Solna jest miejscowością położoną na prawym brzegu Sanu naprzeciwko Mrzygłodu w Górach Słonnych, w dolinie rzeczki Tyrawki. Archeolodzy odkryli na jej obszarze naramienniki (ozdoby rąk) z epoki brązu XIII-VII wieku p.n.e., ślady wczesnośredniowiecznego grodziska z X-XII wieku o dwóch liniach wałów, które pełniło rolę warowni strzegącej szlaku handlowego i regionu bogatego w sól. Na bliskim wzgórzu o nazwie "Diabla Góra" (65 m n.p.m.) nad Sanem istniało niegdyś grodzisko.

Książę Władysław Opolczyk nabył wieś od rodziny Pileckich w zamian za Kańczugę i Tyczyn. Na początku XV wieku Tyrawa Solna wraz z Mrzygłodem tworzyła jedną miejscowość. W obu obowiązywało prawo ruskie i istniała instytucja "służków", którzy byli warstwą społeczną między chłopstwem a szlachtą. W 1435 roku pojawiła się po raz pierwszy jej nazwa. To wtedy wieś została oddzielona od Mrzygłodu po wielkiej powodzi na Sanie. W 1425 roku król Władysław Jagiełło nakazał Matiaszowi ze Zboisk osadzenie wsi na prawie niemieckim. Tyrawa Solna znalazła się w składzie wsi królewskich i należała do zamku sanockiego. Mieszkańcy wsi byli zobowiązani do świadczenia różnych usług na rzecz zamku. W 1523 roku osadę ponownie lokowano na prawie niemieckim.

W XVII wieku istniał tutaj zameczek obronny - "fortalitium". Sama miejscowość kilkakrotnie była niszczona przez przemarsze polskich i obcych wojsk w 1648, 1656 i 1670 roku. W Tyrawie Solnej wydobywano solanki w żupie solnej do 1772 roku. Stąd pochodzi drugi człon nazwy wsi, który pojawia się w aktach sanockich w 1435 roku jako Thirava Salis. Później Austriacy zniszczyli studnie solankowe w celu ochrony państwowego monopolu solnego. Po raz ostatni wydobywano tutaj solankę i odparowywano ją w prymitywny sposób w czasie okupacji niemieckiej w latach 1941-1944. W 1934 roku w Tyrawie Solnej firma Dienstag wybudowała kilka szybów i eksploatowała ropę naftową z tych terenów.

Od początku istnienia miejscowości działał na jej obszarze młyn wodny. W XIX i XX wieku istniał tutaj także tartak. W okresie międzywojennym wybudowano dodatkowy młyn wodny. Przy drodze do Siemuszowej w lesie w XIX wieku działał kamieniołom.

Po I rozbiorze Polski miejscowość stała się własnością rządu austriackiego. Następnie znalazła się w rękach prywatnych właścicieli. W 1868 roku nabyła ją firma Zimindt i Kirchmayer. Później przejęło ją Towarzystwo Produktów Leśnych w Wiedniu. W 1890 roku kupili wieś Nowakowie i w posiadaniu tej rodziny Tyrawa Solna znajdowała się do wybuchu II wojny światowej.

Dokumenty z 1439 roku wspominają o mnichu Mał z Tyrawy. Wiadomo, że parafia prawosławna istniała w miejscowości w 1523 roku. W 1676 roku król Jan III Sobieski wydał dokument, który potwierdzał prawa i przywileje popostwa osady. Drewniana cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela powstała w 1837 roku. Od lat 90 XX wieku służyła zarówno grekokatolikom, jak i katolikom. Dzisiaj świątynia pełni funkcję kościoła rzymskokatolickiego.

Na uwagę w Tyrawie Solnej zasługują również dwie murowane kapliczki z XIX wieku, stojące przy drodze do Siemuszowej, kilka krzyży przydrożnych, stary cmentarz greckokatolicki z kamiennymi krzyżami nagrobnymi przy spacerowym "Szlaku Ikon".

Anna Twardy www.wbieszczadach.net Bieszczadzki Portal Turystyczny

Opis na podstawie następujących książek:

Kryciński S., Pogórze Przemyskie. Słownik krajoznawczo-historyczny, Warszawa 1992,

Skowroński M., Skowrońska-Wydrzyńska A., Góry Sanockie. Przewodnik i słownik historyczny, Sanok 2005.

 

 

Jak dojechać

 

 Baza Noclegowa

 

Szlaki turystyczne

 

Trasy Rowerowe

 

Ciekawe miejsca

 

Zabytki

 

 Cerkwie, Kościoły i Cmentarze

 

Informator

 

Czytany 17279 razy
piotr

Przewodnik górski beskidzki ( nr leg. 469/07), przewodnik Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Odznaczony medalem "ZASŁUŻONY DLA TURYSTYKI" przez Ministra Sportu i Turystyki w 2009r. Wiceprezes Okręgu Bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody i członek zarządu Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych "Karpaty". Koordynator regionalny punktu konsultacyjnego Porozumienia Karpackiego "Karpaty Naszym Domem" na obszarze województwa podkarpackiego.

Strona: www.przewodnik-bieszczady.pl
Więcej w tej kategorii: « Ulucz Trepcza »
Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384