Miejscowości

Wiadomości

sobota, 02 listopad 2013 14:45

Zagórz

Napisał 
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Zagórz jest miastem położonym w wąskiej dolinie Osławy na wysokości 350-370 m n.p.m. Często zwany jest Bramą Bieszczadów, gdyż to tutaj kończą swój bieg pociągi dalekobieżne, a do bieszczadzkich miejscowości można dojechać podmiejskimi liniami kolejowymi i autobusowymi.

Na obszarze miasta znaleziono dwa cenne toporki, z których jeden jest wykonany z kamienia, natomiast drugi z rogu jelenia - oba z młodszej epoki kamienia. O wczesnym osadnictwie tego terenu świadczą też odkryte tutaj naszyjniki, bransolety i siekiera z epoki brązu.

Pierwsze wzmianki o Zagórzu pojawiają się w zapisach z lat 1402, 1404 i 1412. Miejscowość należała do prywatnych dóbr Mikołaja z Tarnawy, syna Józefa Olaha (Wołocha), który dał początek szlacheckiemu rodowi Tarnawskich.

Po I rozbiorze Polski w 1772 roku nastąpił zastój gospodarczy miejscowości. Rozwój gospodarczy miasta nabrał tempa w 1872 roku, kiedy to wybudowano linię kolejową, a sam Zagórz stał się ważnym węzłem kolejowym.

Po wybuchu II wojny światowej, w 1939 roku Niemcy zajęli Zagórz. Nad Osławą utworzono obóz pracy przymusowej, który jednocześnie był obozem zagłady dla ludności żydowskiej i cygańskiej. Od 1940 do 1943 roku przywieziono do obozu ok. 17 tysięcy więźniów, z których prawie 10 tysięcy straciło tutaj życie. Po zlikwidowaniu obozu w 1943 roku ocalałe 5 tysięcy osób wywieziono do obozu w Bełżcu. W czasie wojny działał na terenie miasta ruch oporu ZWZ-AK, którego dowódca Alojzy Bełza, ps. "Alik" organizował odważne akcje dywersyjne i sabotażowe. W dniu 11 września 1944 roku w ramach akcji "Burza" oddział partyzancki AK "Południe", pod dowództwem majora Adama Winogrodzkiego ps. "Korwin" odbił Zagórz z rąk niemieckich okupantów. Oddział został zdeformowany 26 IX 1944 roku w obawie przed aresztowaniami ze strony NKWD.

Po zakończeniu II wojny światowej rozbudowano lokomotywownię i węzeł kolejowy. Na początku lat 70 XX wieku powstało osiedle mieszkaniowe na Nowym Zagórzu. W 1977 roku Zagórz otrzymał prawa miejskie i stał się siedzibą gminy.

Pod koniec XIX wieku miasto liczyło 205 domów i 1639 mieszkańców, w tym 1200 Polaków i 370 Rusinów. W 1921 roku mieszkało tutaj 2691 osób, w tym 1635 katolików, 664 grekokatolików i 396 osób wyznania mojżeszowego. Istniało 326 domów. Tuż przed wojną w 1936 roku żyło w Zagórzu 2907 osób, w tym 1619 Polaków, 890 Rusinów i 398 Żydów. Po wojnie do 1972 roku mieszkańcami miasta byli głównie kolejarze i robotnicy zatrudnieni w zakładach przemysłowych w Sanoku. Dzisiaj mieszka tutaj około 5113 osób.

Zagórz w 1608 roku miał własną cerkiew parafialną, natomiast w 1697 roku murowany kościół rzymskokatolicki. W centrum miasta stoi dawna cerkiew pod wezwaniem św. Michała z 1836 roku, która teraz jest filialną cerkwią prawosławną. Parafialną świątynię rzymskokatolicką pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP z II połowy XVIII wieku konsekrowano w 1745 roku, zaś kościołem stała się w 1750 roku. W wyniku starań Józefa Ossolińskiego, przyszłego wojewody wołyńskiego, założono tutaj parafię.

Na uwagę w Zagórzu zasługuje cmentarz z kaplicami grobowymi rodziny Truskolaskich i Gubrynowiczów, zameczek wybudowany w latach 20 XX wieku przez Adama Gubrynowicza dla żony, Fryderyki de Salis Samaden oraz ruiny zespołu klasztornego karmelitów bosych, które ufundował Franciszek Stadnicki herbu Śreniawa. Prace nad budynkami klasztornymi rozpoczęto w 1700, a ukończono przed 1730 rokiem.

Obecnie w Zagórzu znajdują się sklepy, bary, restauracje, dwie szkoły, dwa kościoły katolickie, cerkiew, przychodnia zdrowia, poczta, miejsko-gminny ośrodek kultury, biblioteka, zakłady usługowe, hurtownie, baza sportowo-rekreacyjna, mała izba muzealna kolei łupkowsko-wiedeńskiej, galeria Bieszczadzkiej Grupy Twórców, pracownie rzeźbiarskie i malarskie. Noclegi można znaleźć w schronisku młodzieżowym, domkach kempingowych i w namiotach na polu namiotowym. Wokół miasta rozciągają się tereny rekreacyjne dla zwolenników kąpieli i dla wędkarzy. W pobliżu Zagórza wybudowano też wyciąg orczykowy o długości 300 m i skocznię narciarską na Zakuciu. Z Zagórza prowadzi "zielony" szlak górski i trasa spacerowa z Sanoka do Markowiec.

Anna Twardy www.wbieszczadach.net Bieszczadzki Portal Turystyczny

Opis na podstawie następujących książek:

Bata A., Sanok i okolice, Krosno 2001,

Orłowski S., Taranowski P., Na bieszczadzkich obwodnicach. Część I. Duża obwodnica, Rzeszów 2008,

Sieńko P., Ogórek S., Mrówka W., Niezbędnik Turystyczny. Bieszczady, Piwniczna-Zdrój 2011.

Jak dojechać

 Baza Noclegowa

Szlaki turystyczne

Trasy Rowerowe

Ciekawe miejsca

Zabytki

 Cerkwie, Kościoły i Cmentarze

Informator

Czytany 18263 razy Ostatnio zmieniany piątek, 27 grudzień 2013 14:16
piotr

Przewodnik górski beskidzki ( nr leg. 469/07), przewodnik Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Odznaczony medalem "ZASŁUŻONY DLA TURYSTYKI" przez Ministra Sportu i Turystyki w 2009r. Wiceprezes Okręgu Bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody i członek zarządu Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych "Karpaty". Koordynator regionalny punktu konsultacyjnego Porozumienia Karpackiego "Karpaty Naszym Domem" na obszarze województwa podkarpackiego.

Strona: www.przewodnik-bieszczady.pl
Więcej w tej kategorii: « Załuż Wola Sękowa »
Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384